Eerste laag hecht niet: stappenplan
Prusa noemt een slechte eerste laag ‘veruit het meest voorkomende probleem’ bij 3D-printen. Veel andere fouten beginnen hier, dus het loont om dit eerst goed te krijgen.
Inhoud
Zo herken je het: de eerste lijnen blijven niet liggen, worden door de nozzle meegesleept of liggen als ronde, losse slierten naast elkaar. Of de print laat later in zijn geheel los.
Wat er gebeurt
De eerste laag moet een beetje tegen het bed gedrukt worden, zodat het plastic zich vastzet. Is de afstand tussen nozzle en bed te groot, dan valt het plastic er als een los touwtje op. Is het oppervlak vettig, dan hecht het niet. En is het bed te koud of de eerste laag te snel, dan krijgt het plastic geen tijd om te binden.
Eerst dit controleren
- Maak de plaat schoon: Bambu Lab adviseert warm water met afwasmiddel, Prusa isopropylalcohol van 90 procent of meer.
- Controleer of het plaattype in de slicer overeenkomt met de plaat op je printer.
- Draai de automatische kalibratie of bedlevelling opnieuw, zeker na verplaatsen of onderhoud.
Oorzaken en oplossingen
De volgorde hieronder is de volgorde waarin wij zouden zoeken: eerst wat snel en gratis te controleren is, daarna wat meer werk kost. De bronnen staan per oorzaak vermeld.
1. Vet of vuil op de printplaat
Huidvet van vingers is volgens de Bambu Lab Wiki de nummer één oorzaak. Prusa raadt aan geen cosmetische alcohol te gebruiken, omdat daar oliën in kunnen zitten.
- Was de plaat met warm (niet heet) water en afwasmiddel en laat hem drogen.
- Veeg tussendoor af met isopropylalcohol 90 procent of meer.
- Gebruik op glad PEI af en toe aceton om hechting te herstellen, maar volgens Prusa nooit op getextureerde of satijnen platen.
Bron: Bambu Lab Wiki, Prusa Knowledge Base
2. Nozzle te hoog (of te laag) boven het bed
De eerste laag moet licht platgedrukt zijn. Simplify3D noemt dat een laag meestal maar zo’n 0,2 mm dik is, dus kleine aanpassingen van een paar honderdste millimeter maken al verschil. Bambu Lab: de printer verlaagt de nozzle met 0,04 mm op de getextureerde PEI-plaat, maar alleen als je dat plaattype ook in de slicer kiest.
- Draai de automatische kalibratie (Bambu, Prusa) of de bedlevelling-wizard van je printer.
- Pas bij Prusa de ‘Live Adjust Z’ aan in kleine stappen; bij andere printers de Z-offset.
- Te laag is ook fout: dan raakt de nozzle verstopt of krijg je ribbels (zie under-extrusion).
Bron: Simplify3D Print Quality Guide, Bambu Lab Wiki, Prusa Knowledge Base
3. Bed te koud of verkeerd plaattype gekozen
Hetzelfde filament heeft per plaat een andere bedtemperatuur nodig. Bambu Lab noemt 35 °C voor PLA op de Cool Plate tegenover 55 tot 65 °C op de Textured PEI Plate.
- Kies het juiste plaattype en het filamentprofiel van de fabrikant.
- Verhoog de bedtemperatuur in stappen van 5 °C binnen het opgegeven bereik.
Bron: Bambu Lab Wiki, Bambu Lab Wiki
4. Eerste laag te snel
Simplify3D adviseert de eerste laag langzamer te printen, zodat het plastic tijd heeft om aan het bed te binden.
- Verlaag de snelheid van de eerste laag (bijvoorbeeld naar 50 procent van de normale snelheid).
- Laat de printventilator de eerste lagen uit; Bambu Lab adviseert de eerste 3 lagen zonder koeling voor PLA, PETG en TPU.
Bron: Simplify3D Print Quality Guide, Bambu Lab Wiki
5. Materiaal dat juist te sterk hecht
Prusa waarschuwt dat PETG, ABS en ASA op glad PEI zo goed kunnen hechten dat de plaat beschadigt. Dan gebruik je lijm als scheidingslaag.
- Smeer een dunne laag PVA-lijmstift op de koude plaat bij PETG op glad PEI.
- Gebruik nooit secondelijm op de plaat (Prusa).
Bron: Prusa Knowledge Base
Bij welke materialen zie je dit het meest?
Alle materialen kunnen hier last van hebben. PLA hecht op een schone plaat meestal goed zonder lijm; PETG soms te goed; ABS, ASA en nylon hebben vaker een lijmlaag en een warmer bed nodig.
Wat je beter niet doet
- Geen schoonmaakmiddelen met oliën of crèmes (bijvoorbeeld nagellakremover met toevoegingen) gebruiken.
- Niet de plaat in heet water dompelen (Prusa).
Liever stap voor stap? Gebruik de printprobleem-zoeker: kies wat je ziet en je krijgt de oorzaken op volgorde.
Handige hulpmiddelen
Isopropylalcohol en een PVA-lijmstift zijn de goedkoopste hulpmiddelen: isopropylalcohol op bol, lijmstiften.
Verwante problemen
Bronnen
Deze pagina is een samenvatting en vertaling in eigen woorden van de documentatie van fabrikanten en softwaremakers. Wij hebben de genoemde oplossingen niet zelf getest.
- First layer issues (Prusa Knowledge Base)
- First Layer Not Sticking: Causes and Solutions (Bambu Lab Wiki)
- Not Sticking to the Bed (Simplify3D Print Quality Guide)
- Model Warping, Falling Off, or Collapsing (Bambu Lab Wiki)
- Under-extrusion (Prusa Knowledge Base)
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn plaat voor elke print schoonmaken?
Niet per se. Prusa schrijft dat het niet nodig is als je het oppervlak niet met je handen of vuile gereedschappen aanraakt. Merk je minder hechting, maak hem dan schoon.
Heb ik lijm nodig voor PLA?
Op een schone plaat volgens Prusa meestal niet. Bambu Lab raadt lijm vooral aan voor andere materialen op de gladde PEI-plaat.