Filament drogen: zo doe je het en zo heet mag het
Vochtig filament is een van de meest onderschatte oorzaken van draadjes, bobbels en zwakke prints. Drogen lost het op, maar alleen op de juiste temperatuur: te koel helpt niet, te heet laat de spoel aan elkaar plakken. Drogen is niet altijd nodig. Wanneer wel, en hoe je het doet met een droger, het printbed of de oven, verschilt per materiaal.
Inhoud
- Waarom vocht een probleem is
- Zo herken je vochtig filament
- Wanneer moet je drogen?
- Droogtemperaturen en -tijden per materiaal
- Methode 1: een filamentdroger
- Methode 2: het AMS of een ander systeem met droogfunctie
- Methode 3: het printbed van een gesloten printer
- Methode 4: de keukenoven
- Na het drogen: droog bewaren
- Veelgemaakte fouten
- Bronnen
Waarom vocht een probleem is
Alle filamentsoorten nemen vocht op uit de lucht, schrijft Bambu Lab in zijn droogwiki. Als nat filament in de hete nozzle komt, verdampt dat vocht in een fractie van een seconde. Het gesmolten plastic zet uit, de doorstroming wordt onregelmatig en dat zie je terug in de print: draadjes, lekkende druppels, een ruw oppervlak, gaatjes, slechte hechting tussen lagen en minder sterkte. In ernstige gevallen raakt de nozzle verstopt of loopt de toevoer vast.
Hoe vochtiger de ruimte en hoe langer een spoel openligt, hoe erger. Een Nederlandse zolder of schuur is in de herfst en winter niet bepaald droog.
Zo herken je vochtig filament
- Geluid: knetteren, ploppen of sissen bij de nozzle.
- Belletjes in het plastic dat uit de nozzle komt.
- Veel meer draadjes dan normaal (zie stringing).
- Ruw of dof oppervlak, kleine gaatjes in wanden.
- Zwakke lagen: de print breekt makkelijk langs de laaglijnen (zie lagen laten los).
- Brosse draad: vooral PLA breekt na lange vochtige opslag soms al op de spoel.
Wanneer moet je drogen?
Bambu Lab adviseert te drogen als een van deze situaties geldt:
- de spoel is geopend en heeft lang open gelegen, zeker in een vochtige ruimte;
- je weet niet zeker of de spoel droog is gebleven, bijvoorbeeld omdat het droogmiddel verzadigd kan zijn;
- je ziet de kenmerken hierboven;
- je print iets waarbij uiterlijk, maatvoering of sterkte belangrijk is;
- je print een materiaal dat sterk vocht opneemt, zoals TPU, PETG, PLA met hout, PC, PVA of nylon met vezels.
Voor PETG Basic noemt Bambu Lab een concrete grens: heeft de spoel meer dan 72 uur in lucht met meer dan 50 procent luchtvochtigheid gelegen, droog hem dan voor gebruik. Elegoo schrijft bij Rapid PETG zelfs dat drogen voor gebruik nodig is. Een nieuwe, vacuüm verpakte spoel PLA kun je meestal direct gebruiken.
Droogtemperaturen en -tijden per materiaal
De tabel hieronder komt uit de droogwiki van Bambu Lab en geldt voor Bambu-filament. Bambu Lab schrijft er zelf bij dat de waarden voor filament van andere merken kunnen afwijken. Gebruik dus bij voorkeur het advies van de maker van jouw spoel.
| Materiaal | Droogoven met luchtcirculatie | AMS 2 Pro | AMS HT | Printbed in gesloten printer |
|---|---|---|---|---|
| PLA Basic / PLA Matte | 50 °C, 8 uur | 45 °C, 12 uur | 45 °C, 12 uur | 60–70 °C, 12 uur |
| PLA Silk | 55 °C, 8 uur | 45 °C, 12 uur | 45 °C, 12 uur | 65–75 °C, 12 uur |
| PETG, PETG-CF | 60–65 °C, 8 uur | 65 °C, 8 uur | 65 °C, 8 uur | 75–85 °C, 12 uur |
| ABS, ASA | 75–85 °C, 8 uur | 65 °C, 12 uur* | 80 °C, 8 uur | 90–100 °C, 12 uur |
| TPU 85A / 90A | 70 °C, 8 uur | 65 °C, 12 uur* | 75 °C, 18 uur | 90 °C, 16 uur |
| PC | 75–85 °C, 8 uur | 65 °C, 12 uur* | 80 °C, 8 uur | 90–100 °C, 12 uur |
| Nylon met vezels (PA6-CF/GF, PAHT-CF) | 75–85 °C, 8–12 uur | 65 °C, 12 uur* | 85 °C, 12 uur | 90–100 °C, 12 uur |
* Bambu Lab markeert deze combinatie als ‘droogt mogelijk niet volledig’. De printbedtemperatuur ligt hoger omdat de warmte van onderen komt en de lucht rond de spoel koeler blijft; het geldt alleen voor gesloten printers met de spoel onder een deksel of in een doos.
Ter vergelijking, wat andere fabrikanten opgeven:
- Polymaker PETG: 65 °C, 4 uur (productpagina Polymaker).
- Elegoo Rapid PETG: 60 ± 5 °C, 8 uur (productpagina Elegoo).
- Creality noemt bij de Space Pi V2-droger als presets PLA 50 °C, PETG en TPU 60 °C en ABS, ASA, PC en PA 75 °C (volgens webshop 3DJAKE).
De getallen liggen dicht bij elkaar. Een vuistregel die uit deze bronnen volgt: PLA rond 50 °C, PETG rond 60–65 °C, TPU rond 70 °C, en ABS, ASA, PC en nylon rond 80 °C, telkens 4 tot 12 uur.
Methode 1: een filamentdroger
Een filamentdroger is een verwarmde doos met een ventilator voor één tot vier spoelen. Je kiest het materiaal of een temperatuur, stelt een tijd in en laat hem zijn werk doen. De meeste modellen hebben een opening waardoor je tijdens het drogen kunt printen.
- Voordeel: geschikte temperatuur, weinig werk, je oven blijft vrij.
- Let op: veel goedkope drogers halen maximaal 70 tot 75 °C. Dat is genoeg voor PLA, PETG en TPU, maar volgens het Bambu-advies te weinig voor ABS, ASA en PC.
We vergeleken vijf modellen van € 42 tot € 152 in beste filamentdroger.
Methode 2: het AMS of een ander systeem met droogfunctie
Bambu Lab heeft drie AMS-varianten met een droogfunctie. De AMS 2 Pro haalt volgens de wiki maximaal 65 °C, genoeg voor PLA en PETG. De AMS HT en AMS 3H halen 85 °C. Twee aandachtspunten uit de wiki:
- Haal PLA en TPU uit het AMS als je een heter materiaal zoals PETG of ABS droogt; ze kunnen anders zacht worden en vervormen.
- Als je print tijdens het drogen, verlaagt het systeem de temperatuur automatisch tot onder de verwekingstemperatuur van het koelste materiaal in het AMS. Voorbeeld uit de wiki: PETG drogen terwijl je PLA print, gaat op 45 °C.
Andere merken bieden vergelijkbare systemen of losse verwarmingselementen voor een AMS; controleer altijd de maximale temperatuur.
Methode 3: het printbed van een gesloten printer
Bij een gesloten printer kun je het verwarmde bed als droger gebruiken. Bambu Lab beschrijft dit voor de X1-, P1S-, P2S- en H2-serie. Open printers zoals de A1 en A1 mini zijn volgens Bambu Lab niet geschikt.
- Ontlaad het filament uit de printkop, zodat het niet zacht wordt in de extruder.
- Haal alles van de printplaat en zorg dat het bed vrij kan bewegen.
- Laat het bed zakken naar een lage positie.
- Zet de spoel op het bed, het liefst in de originele kartonnen doos of onder een hittebestendig deksel.
- Stel de bedtemperatuur en tijd in volgens de tabel hierboven.
- Draai de spoel elke 6 uur om voor gelijkmatige warmte. Gebruik handschoenen.
- Zet na afloop het bed op 0 °C, wacht 5 tot 10 minuten en berg de spoel direct afgesloten op.
Let op de spoel zelf: Bambu Lab onderscheidt spoelen die tot 70 °C en tot 90 °C bestand zijn. Spoelen van andere merken of zelfgeprinte spoelen kunnen vervormen.
Methode 4: de keukenoven
Bambu Lab geeft waarden voor een ‘convection oven’ of droogoven met luchtcirculatie. Een gewone keukenoven kan in principe ook, maar met haken en ogen:
- Temperatuur: keukenovens zijn bij lage standen vaak onnauwkeurig en schommelen. Bij PLA, dat rond 55 tot 60 °C zacht wordt, is de marge klein. Controleer de werkelijke temperatuur met een losse oventhermometer voordat je een spoel erin legt.
- Stralingswarmte: het verwarmingselement kan de spoel plaatselijk veel heter maken dan de ingestelde temperatuur. Leg de spoel niet dicht bij het element.
- Keuken en voedsel: je verwarmt plastic in een apparaat waarin je ook eten bereidt. Fabrikanten noemen hierover niets; wij zouden het alleen doen bij PLA en PETG, met de oven daarna goed gelucht.
- Tijd: 8 uur op een lage stand bezet je oven een hele dag.
Een airfryer noemen de fabrikanten die wij raadpleegden helemaal niet. Gezien de kleine ruimte, de krachtige hete luchtstroom en het ontbreken van lage temperatuurstanden bij veel modellen raden wij hem af.
Na het drogen: droog bewaren
Drogen heeft weinig zin als de spoel daarna weer dagenlang open ligt. Bambu Lab adviseert gedroogd filament direct op te bergen in een afgesloten bak of AMS met werkend droogmiddel, en noemt een luchtvochtigheid onder de 20 procent voor printen en opslag.
- Afsluitbare bak of zak met silicagel. Een goedkope digitale hygrometer laat zien of het droogmiddel nog werkt.
- Droogmiddel regenereren: silicagel met kleurindicator verandert van kleur als het verzadigd is. Volgens de productinformatie van 3DJAKE kun je hun silicagel bij 70 °C opnieuw drogen; volg het advies op de verpakking van jouw droogmiddel.
- Opbergbox met droogfunctie: sommige producten combineren drogen en bewaren, zoals de Polymaker PolyDryer.
Meer over opslag lees je in filament drogen en bewaren. Hulpmiddelen vind je bijvoorbeeld via silicagel en droogmiddel op bol en filament-opbergboxen op bol.
Veelgemaakte fouten
- Te heet drogen: PLA en TPU worden al bij relatief lage temperaturen zacht. Bambu Lab waarschuwt dat de windingen dan aan elkaar kunnen plakken of vervormen.
- Verschillende materialen samen drogen op de temperatuur van het heetste materiaal.
- Drogen als het probleem iets anders is: draadjes kunnen ook komen door een te hoge temperatuur of verkeerde retractie. Gebruik de printprobleem-zoeker om oorzaken op volgorde langs te lopen.
- Warm filament direct printen of opbergen in een dichte zak: laat het eerst 5 tot 10 minuten afkoelen, zoals Bambu Lab adviseert.
Bronnen
Wij hebben de genoemde methoden niet zelf getest. Deze pagina vat de documentatie van fabrikanten samen in eigen woorden.
- Bambu Lab Wiki, Drying Recommendations (droogtabel, methoden, opslag).
- Bambu Lab, PETG Basic productpagina (72-uursgrens bij meer dan 50 procent luchtvochtigheid).
- Polymaker, Polymaker PETG (droogadvies).
- Elegoo, Rapid PETG (droogadvies en opslag).
- 3DJAKE, Creality Space Pi V2 (presets van de droger).
Veelgestelde vragen
Op welke temperatuur droog je PLA?
Bambu Lab adviseert voor PLA Basic en PLA Matte 50 °C gedurende 8 uur in een droogoven met luchtcirculatie. In de AMS 2 Pro of AMS HT is dat 45 °C gedurende 12 uur. Ga niet heter: PLA wordt bij ongeveer 55 tot 60 °C zacht.
Op welke temperatuur droog je PETG?
Bambu Lab adviseert 60–65 °C gedurende 8 uur in een droogoven. Polymaker noemt voor zijn PETG 65 °C gedurende 4 uur, Elegoo voor Rapid PETG 60 ± 5 °C gedurende 8 uur.
Kan ik filament in de airfryer drogen?
Geen van de fabrikanten die wij raadpleegden noemt de airfryer als droogmethode. Een airfryer is gemaakt voor hoge temperaturen en heeft vaak geen nauwkeurige stand onder 80 °C; het risico op een gesmolten spoel is groot. Wij raden het af.
Hoe lang blijft gedroogd filament droog?
Dat hangt af van de luchtvochtigheid. Bambu Lab adviseert gedroogd filament direct in een afgesloten bak of AMS met werkend droogmiddel te bewaren, en voor printen en opslag een luchtvochtigheid onder de 20 procent.
Kan ik nat filament nog redden?
Meestal wel. Drogen volgens het advies van de fabrikant haalt het vocht eruit. Filament dat al bros is geworden en breekt, kan na drogen soms weer bruikbaar zijn, maar dat is niet gegarandeerd.